Tuesday, 3 June 2025

Inspirational Message (Culture and Heritage Night _June 2, 2025)

Sa Halangdon nga Tatay kang banwang Tigbauan,, Mayor Nene Virgilio Teruel, kag sa tanan nga nagatambong kadya nga pagtiriripon _may titulo ukon wara, kilala ko man ukon indi ,parareho kamo nga espesyal para kanakon ,gani ginatamyaw ko kamo it maayad-ayad gid nga kahapunanon.

Suno sa narration ni Elvis Presley sa kanta na nga ,Are You Lonesome Tonight ?, "The world is a stage  and each one of us has a role to play"...

Ako man, nagapati nga dyang banwang Tigbauan, sangka hanggod nga entablado , kon sa diin, ang mga Tigbauanon nagapautwas  kang anda tinago nga duna nga arte .Mapamatud-an ko dya, ay halin kang bata pa ako, naobserbahan ko nga bisan ang ahaw nga mga tindera kang isda sa merkado ,wara gani makaagi kang vocalization kag voice culture lessons, pay ginakanta nanda it palaoylaoy ang pagtanyag kang anda baraligya sa manogbakal..

Ang mga mananagat sa Sta. Lucia, wara man makatuon kang literatura, pay makapanaysayon paagi sa anda komposo parte sa kinaugali kang mga isda sa kadagatan. 

Ang mga mananggiti sa Sambiday , wara makaeskwela sa dancing school,  pay kon balungbalong ron gani kang anda bag-ong dawat nga tuba nga apas, nagasayaw kag nagasadsad sa bilog nga kanyugan. , nga sabay ang anda dawatan. 

Ang mga vincidor kag vincidora sa Napnapan, wara makabasa kang Haiko kang Japan, pay nagadaragilon kang sirinanto nga luwa sa bilasyunan .

Ang mga bakero sa buruy-an (pastohan ) kang Jamog , wara makatungtong sa school for music, pay nagakarabkab kang anda gitara  samtang nagasarika sa likod kang anda karbaw kon magharana sa mga daraga nga bag-ong salta.

Ang mga tumandok kang Parara, ,kang Bagumbayan , kang Sta..Lucia ,,kang kalye Bilibid, kag kang Takas-banwa, wara maka-training sa stage acting kag theater arts , pay nakapasundayag kang moro-moro, , komedya kag sarswela .

Ang tanan nanda kadya nga naman-an, mga ginpasubli kang anda mga agurang nga mga kultura halin sa  Bali, Indonesia ,kag kang mga Katsila halin sa Castilla, Espania..

Ginasaysay ko dya tanan kaninyo , ay tuyo ko nga pukawon ang nagakaturog nga nga kultura nga nagaluko sa du-ok kang tagipusuon kang tagsa ka Tigbauanon..

Handum ko nga dumdumon, taw-an kang takos nga pagkilala, pagpadungog kag pasalamat ang mga nag bilin  kanaton kadyang mga bilidhon nga mga paranublion, pay indi ko masinggit ang, "Mabuhay!ang aton mga kamal-aman !"ay basi magbarangon sanda sa anda rulubngan.,Gani ginapanawagan ko lang nga, buhion naton ang pinanubli nga kultura. Buhion ta ! ang kjltura Tigbauenia!. Mabuhay ang Tigbauan! Mabuhay ang mga Tigbauanon! 

Salamat gid sa pagpamati.




Monday, 2 June 2025

The History of LING"S STUDIO

In 1950, Ramona Gonzales Tejero  had a photography studio constructed for her first cousin, Aurelio Benedicto Gonzales Teruel  at Sta. Lucia Street, (now Tejero Street). The studio had a "dark room" for developing the photographs. The props included an L-shaped bench, painted like a garden, and a column-likeposing stand or pedestal for picture taking. The background of the studio was a dark-green "telon" that hung from the ceiling like the curtain of a theater stage. He fixed his old model camera on a tripod when taking pictures.

 Long before the colored photographs was invented Aurelio Teruel had already colored some of his photographs through air-brush painting method.

In the early 50's,  Aurelio Teruel named his studio, "Helen's Studio"  taken from the name of his wife, Elena. In the late  60's, he changed  the name of his studio to "LING'S STUDIO" because he was popularly known to the people as "Liling nga manogkodak". This time he also used a modern mobile snapshot camera, to go with the trend of the time.

Aurelio Teruel played an important role in the history of Tigbauan because as a "retratista" o "manogkodak", as he was commonly called, he documented and immortalizes the significant  events and memories, happy or sad, in the lives of the Tigbauanons. He was also designated by the local government as the official photographer of the COMELEC, and also to take pictures of the residents for their "cedulas" His community serviceable profession ended when he passed away in 2008 at the age of 91.

Why the Chinese Patronize the Sto. NiƱo de Tigbauan

Sometime in the year about 1860, a braided Chinese named Uy Hio Co from Amoy, Mainland China, came to Ilong-Ilong and reached the town of Sa...