FRANCISCA

(Tamda dya nga babae nga wara gid makapamata pay nangin nanay kang rako nga kabataan)

Ako ang una nga bata nga gindigos na sa labador nga aluminum, (mga napulog-isara pa lang tana kato) ginpaturog sa ana sabak nga ginakantahan na kang "Ili-ili, turog anay", gintudluan kang kanta nga "Periko-pikoy", kag mag-recite kang "May isa ka kuring ang Hari", kag magsabat kang palato nga," Baston ni San Josef indi maisip". Ako man ang una nga bata nga ginguntingan na kang buhok, gintahian kang mga bayu halin sa retaso, kag ginbasahan kang "Mga Sugilanon ni Uyang Huana" sa Hiligaynon bag-o magturog kon gabii.

Tana ang una ko nga kahampang halin sa balay-balay, arocera nga labog-labog, kudo, balinsay asta sa sungka. Tana ang nagtudlo kanakon magsulat kang ngaran ko nga tararabid, kag ang pagbasa kang libro nga Pepe and Pilar. Tana ang nagtahi kang trahe ko kang pag-Miss Grade One ko kag kang graduation dress ko sa Elementary kag High School. Tana ang manogtahi kang mga gown kag mga beste ko, pati pa kang ana kang kabataan ko kag mga apo ko.

Si Nene ang akon manogtudlo halin sa pagbinatasan, pagpaninlo, pang-areglar kag paghimo kang dolse nga kamatis, kalabasa, niyog, kamote kag iba pa. Tana ang akon kabarkada, kadampig, kaunong, manoglaygay, manogsaway, manogtago kang akon mga sekreto, mga problema kag mga kalisod. Tana man ang manogtabang sa akon kinawara.

Kar-on, wara ron tana. Tama ka sakit ang bayaan kaw kang ikarwa mo nga nanay. Paano ko ayhan tana  malimtan? Paano ko malimtan ang sangka BABAE nga makabig ko nga gifted bisan sa pagkamatuod, wara makalapak kang eskwelahan ay isa tana ko polio victim halin kang lima ka tuig ang panuigon? Ako nga  MT II kon magsolve kang pronlema sa four fundamentals in arithmetic, nagasulat anay sa papel, samtang ana tana masabat na lagi paagi sa abstract or mental method. May units ako sa MATEA pay ginatudluan na ako parte sa composting ay nagapamati pirme sa programa sa radyo nga Uwa Mangunguma. Nakatuon ako kang Religion 1 - 8 sa college pay mas charitable pa tana kanakon ay kang magbaligya ako  sa mga pupils kang snacks (in compliance of Sariling Sikap Program ) it pilo sa capital, kinaraan na ako. Kuon na, "Patam-an mo gid ang mga bata!" Indi maisip ang mga lesyon sa kabuhi ang wara ko nabuol sa eskwelahan kundi gintudlo kanakon kang tiya ko nga si FRANCISCA.

Isara ruman ka apo ni Kapitan Mamang (Constantino Benedicto Gonzales, first appointed and elected mayor of Tigbauan) ang napulak:  Francisca Gonzales Tejero _ Marso 8, 1936 - Marso 17, 2022... She never bore a child in her womb, but mothered a score and more..._Maria Luisa Tejero  Luisa Tejero Torrento