Eulogy to Jovita Tubong Tangente

January 9, 2019                                                                                                                                                         
Your death, my friend,is God's affectionate way
To release you from all the pains that afflict those with foot of clay;
And though great is our desire that you should stay,
His will is done; nothing, no one can change destiny.

You left us; softly, quietly,you did go,
In the advent of spring,when the year was quite new;
Those whose lives you have touched grieve it so ,
Because your departure was sudden, known only to a few

The day you came as a teacher,you were the children's guardian,
Sloth walked away in murmuring defiance,
Because you coaxed everyone to keep a busy hand,
Yet you tempered hard work with wholesome fun.

I have seen how you taught the children efficiently,
You coached them patiently till you impart the lesson effectively,
Their naughtiness have not shaken your enthusiasm relentlessly,
You were strict but kind, stern , yet friendly.

Many a time I saw you train a declaimer,
You harnessed her skill, till she did better;
Like gold, you polished well till she would glitter,
You shapen her to be an achiever and a fighter.

I heard your voice from across the room of mine,
Persuading the children time and again to study harder;
Untiringly,you moulded the mind and the character,
Hoping that each year the harvest will be better.

Your goal, your dream was to see an enlightened generation,
To heave the shadow of ignorance was your mission;
Stoic as a Spartan mother in your conviction,
You waged your crusade for a quality education.

I stand witness to your diligence and loyalty,
You toiled hard and long and stretched the day,
You hastened yourself to wear and tear in service to community,
Unmindful of your labor being uncredited and buried in obscurity.

You mingled with us, dined with us, talked with us,
Many times ,pleasant stories from you I heard;
Great lessons in life to everyone you shared,
Wanting to guide, to show the light because you cared.

Your life was an amazing drama of love and devotion,
You earnestly chose and embraced the noble profession;
Every hard work was your silent prayer of aspiration,
Quality education was your vision turned into an obsession.

You were the so-called "life of the party",
The one who always made others see the brighter side of day
Through your laughter ,cheerful disposition and good nature,
Your jokes set a jolly mood and a good sense of humor.

I found in you an ever concerned friend,
A mentor and a sympathizer always ready to defend;
I saw in you a very principled person,
With no "crab mentality",putting others' welfare ahead of your own.

God has given you as a gift to your friends and family,
You loved and cared for them in a very special way
You were the one they can lean on when they are weary,
You stood by their side through thick and thin , come what may.

My dear friend,on this lonely afternoon,
We gather ,and with sorrow unspoken, we mourn
Clutching your memory as a precious token,we are forlorn,
But with a crown of sweet remembering,your life we adorn.

This world is never meant for your eternal home,
Time has come for you to go to Our Father's heavenly dome;
Though we are huddled around you , tear-drenched and anguish-torn,
We have to let go of you,so you can follow the light that shone.

Our grief, my friend, is a tender compassionate expression,
For now that you are gone,we lost a friend,a mentor and a sister in profession;
Though we may lean over you, mournful and heart-broken,
Let not our tears hold you back from your journey to heaven.

In your journey to your reunion with the Almighty,
We will light candles to brighten your way;
We will bring flowers to wrap you in fragrant sanctity,
And a fervent prayer for your repose ,we will say.

We promise all these for you, my friend,
But I am sorry, I am not as strong- hearted as you;
I cannot promise I will not weep,
Because the pain in my heart , I cannot keep.

Sleep now you,our beloved departed one,
Follow the mystical light that shall take you to the Great Beyond;
Go now,home to Our Divine Creator, my friend,
As we live in remembering the memories you left behind.

Farewell, our one time colleague ,our comrade and sister in profession,
Goodbye, my big sister,my teasured friend.

Uso ron ang Bastos

      Nagsuhol sanda it dyes mil sa darwa ka agi nga komedyante nga indi man karadlawan. Wara ako question kon agi sanda ay love ko ang mga agi kag love man nanda ako halin pa kang una nga wara pa magtuhaw ang LGBT rights. Ang gina -question ko amo ang anda mga aksyon kag harambalanon. Darwa ka oras nga ginpurga nanda ang tumalan-aw kang anda bastos,bulgar cheap,no taste kag corny jokes. May haplason nanda ang anda iruk kag simhutan dayon magpliponglipong ,may kumkumon nanda ang anda atubangan,  may mahambal nga kon  ang itlog bulbulon, anda. Nagautuy-utoy man kang kadlaw ang iban nga indi ko maintyendihan kon ano ang manabaw kananda, ang anda kalipayan,ang anda ihibalo , ukon ang anda I.Q. Kanugon kang anda ginsuhol. Daan ginpabahaw ron lang to sa mga deboto ni Sr. Sto.Nino nga nagsirimba, ay hambal ni lola ang mga nagapamyesta indi bisita kang mga tao kundi ana bisita kang Patron.

      Gintudluan ako kang lola ko nga indi gid magsabat sa mal-am, pay ginataw-an ko kamo it kahilwayan nga magsabat. Kaliti kag hingagawa ninyo sa pag-enjoy kang inyo freedom of speech and press samtang wara pa mailisan kang diktatoryal ang sistema kang aton pagdumarahan.

Year of the Pig: Ginbaboy ang Pungsodnon nga Ambahanon

Nalisang ako sa akon nabatian nga panganta kang pungsodnon nga ambahanon. Ginlain ang tono, nagriliw-as ang nota. Ginpalay-od ang tempo, gani nagsubo pa sa lubong ni Usting. Mango ako sa music, pay indi man talinga kang balde ang talinga ko Makadistinger man ako kang husto kag indi nga panganta .Man-an ko nga may darwa ka paagi kang pagkanta kang himno: ang prayerful kag ang march. Ang selebrasyon nanda isa ka festival kundi daan may festive mood. Naga prayerful ang panganta nanda ay wara sanda sa simbahan nga naga-commemorate kang isa ka baganihan paagi sa requiem? Gin-compose ni Julian Felipe ang national anthem nga gintig-ulohan na nga " La Marcha Nacional Filipina", nga may tempo nga alegro, to perk up the nationalistic enthusiasm kang mga Pilipino. Ang nagsulat kang ana lyrics nga si Jose Palma, isa ka soldado, gani ang meter kang ana poem ginsanto na sa pangmartsa nga tempo. Kang gin-contest ang tanan nga national anthems kang mga kapungsuran sa kalibutan, nagpang-apat nga lugar sa panaminami ang aton himno. Kon ang panganta nanda ang gin-entra, basi ginbagtingan sanda kang hurado. Gali ay genius sanda sa music,pagusto lang sanda ka rematse kag retoke kang obra kang iba? Ginbaboy nanda ang obra ni Julian Felipe ay suno sa mythical belief kang mga Insik nagpinarumba ang mga kasapatan sa Zodiac kag sa anda pagpasunod tuig kang baboy tulad. Ginastos man nanda si Julian Felipe nga nagapakalinong ron sa pihak nga kinabuhi ay bastos ang presidente nga idol nanda.

Kabulakan

By: Maria Luisa Tejero Torrento

Mga bulak nga nagatika sa bintana ko nagalipay sa akon,

Daw nagapanamyaw sing malulo nga “Maayong kaagahon”;

Ang ila mga duag nagasamay sing makiangayon,

Nagadala sing kaalikaya sa ginamingaw nga tagipusuon.

Ginadab-ot ko sang akon kamot agud tandugon,

Kag ang sanga mahinay nga himilhimilon;

Sang akon mga tudlo ang sidsid sang sinipad hagudon,

Samtang ang kapispisan nagapalaoylaoy sang ila ambahanon.

Dayon akon madumduman ang masubo nga himulungon,

Sang isa ka abyan sa malayo nga kahapon;

Paliwatliwat nga nagapanumbalik sa mga dulumdumon

Ang tagsa ka dinalan, nagabalighot sa tagipusuon nakon;

        ..."Kon sin-o pa ang ginapalangga
Amo pa ang masami ginapakagha
Subong sang rosas nga sa pungango ginautas
Kag pabay-an nga ang mga sinipad madagas"...

Magayon nga mga bukad sa akon kamot inanay nga ginabulag,

Daw  nagaarik-ik kag nagaharuho sila sa dakung kakunyag

Samtang sa iban nga mga mata hilway nga ginapasundayag

Ang ila labing pinasahi apang umalagi nga kaanyag.

May Isa Ka Ambahanon

1997

(A tribute to singers and musicians)

Lyrics by: Maria Luisa Tejero Torrento                           
Music & Interpretation: Josie Gentelizo Jarina

I.      May isa ka ambahanon,

        Nga madugay na gindihon;

        Apang gintago lang nakon,

        Sa akon tagipusuon.

II.     Bilanggong dalamguhanon,

        Ang ini nga ambahanon;

        Hipus ko nga gintipigan,

        Sa malawig nga panahon.

III.   Sa ano ko mapabutyag?

        Kay sin-o ko ipahayag?

        Tingog ko, wala’y naluyag,

        Ilo sa dunang kaanyag.

IV.   Balunon na lang kuntani,

        Sa pagtaliwan sing dayon;

        Ang matam-is nga dinalan,

        Sining akon ambahanon.

V.    Salamat sa pag-abot mo,

        Sa tingog mo kag sa lanton;

        Nga naghatag sing kabuhi,

        Sa kubos kong ambahanon.

The Lonely Tale Behind the Song

More than two decades ago, I requested my friend, Josie to set into music my lyric poem as my tribute to all musicians and singers, most specially to Miss Loreto Tenefrancia who discovered that I can create songs, but cannot sing them myself, because I am not a note reader, I do not know how to make a musical score and my voice is not pleasing to hear. Josie went to San Jose College where she was teaching and took the copy of my lyric to the music room to try to compose a tune for it. A man was practicing on the piano when she arrived. She stood behind him, waiting for her turn to use the piano. The man stood up,looked at the piece of paper she was holding. He reached for the written song and read it. Then he looked at Josie and said, "Daw karuluoy kana, no?", referring to the writer of the song. He returned to the seat before the piano, fixed a tape recorder and placed the poem in front of him. Then, he started to play the piano while singing the lyric. When he finished singing it, he handed the cassette tape record of the song to Josie and left without even telling her his name. On the Teachers' Night ball that year, Josie sang the song. I introduced her as the interpreter of the song only. I was not able to credit the composer because Josie and I knew him not. Up to now, the composer of my song remains a "mystery man". To this day I am a lonely hunter in search for that anonymous one who gave life to my song. I wish one day I'll come to know him in order to thank him  personally and give him the credit.

Handurawan

(Ni: Maria Luisa Tejero Torrento,  Dec. 26, 2018)

I.     Sa akon pagpiyong akon ginahanduraw,
       Yadtong matahum kag masadya nga mga inadlaw;
       Isa-isa nga ginabalikan nga puno sing kahidlaw,
       Ang pinanid sang nagligad nga daw kahapon lang sa
       panan-aw.

II.   Sa liwat, nagasalalapot sa akon panumduman,
       Yadtong malinong kag malipayon ko nga puluy-an;
       Nagatigpasaw kag nagatambatamba ang mga kabataan,
       Sa matin-aw kag matinlo nga tubi nga dala sang ulan.


III.  Maalabaab ang init sang adlaw nga maalwan,
       Nagawas-ag sang silak nga talaptap sa bug-os nga
       kadutaan;
       Bugana ang mga bunga sang mga katamnan,
       Nga sang mga tao nga ginapatuyangan.


IV.   Sa akon paglakbay sa diin man nga kapupud-an,
       Lunsay kabulakan ang akon gin-agihan;
       Malulot nga tulalay ang akon mabatian,
       Upod sang mga kansyon nga sang gitara ginakuskusan.


V.      Sa diin man nga bahin sang kapatagan,
         Nagapugtak ang hayubhayub nga kawayan;
         Pugad sang mga tao nga sing paghirupay napun-an,
         Mga magkasilingan nga ang mga hilikuton
         ginadagyawan.


VI.   Tradisyon nila ang pagbinuligay kon kinahanglan,
        Ang nabudlayan kag nalisdan ginaunungan;
        Ang kahamungayaan kag kalipayan ginasaluhan,
        Ang balay kon ligawon, ginatuluwangan.


VII.   Indi makakas sa akon handurawan,
        Ang malasalaming nga tubi sa tuburan;
        Nga ginasalud sang bayong nga kawayan,
        Kag ginawani sa banga nga may salangsang sa
        banggerahan.


VIII. Akon pa gid nga ginakahidlawan,
         Ang tunog sang pusdak sang hal-o sa lusong nga may
         salakan;
         Kag ang bagrot kag kulumuron sang bato nga galingan,
         Kon sa kinukot nga mais nga layo ginabuburan.


IX.    Ang pagyuhum indi ko malikawan,
         Tagsa ka tion nga akon madumduman;
         Ang mga dalaga, pangayaw o tumandok man,
         Nga sang mga soltero ginaharanahan sa sanag sang
         bulan.


X.     Daw luyag ko gid nga balikan,
         Ang bulawanon nga kahapon nga tinalikdan;
         Ang mga mapagsik nga sinadsad sa baylihan,
         Kag nagapanong nga tao sa simbahan kon kapistahan.


XI.   Daw ginaaningal ko pa sa akon palamatin-an,
        Ang mga luwa, sirinanto, binalaybay, banggianay kag

        binabaylan;
        Ginahandum ko nga liwat makit-an,
        Ang naalimunaw nga batong-daan, tul-an sang
        kamal-aman.


XII.  Nagapanumbalik man sa akon kaisipan,
        Ang nagakapugday nga kultura sang katigulangan;
        Ang mga pinasad nga mga handumanan,
        Nga sang mga ulihing tubo amat-amat nga nalimtan.


XIII. Akon ginapanganinaw sa arumiraw ko nga panan-awan,
         Yadtong palibot nga akon ginakawilihan;
         Diin ginahinguyang ang mga tinion upod sa mga abyan,
         Duog nga malinong, matawhay kag hilway sa katalagman.


XIV. Matahum kag masadya ko nga kalibutan,
         Banwang nabun-agan kag may kulturang namuklatan;
         Indi ka magpabilin tubtub san-o sa isa ka bilangguan,
         Nga human sa hinabol kag ginsuhatsuhat nga
         handurawan.

Viva! Senior Sto. Niño

(Dayaw sa Sto. Niño, Jan. 1994)

Written by: Maria Luisa Tejero Torrento

I.    Diutay nga Hesus, Prinsipe sang Kalangitan,
      Kami nagasimba sa Imo Mahal nga Ngalan;
      Ang pagpadungog namon sa Imo paagi sa Kapistahan,
      Kabay Imo mahamut-an kag bendisyonan.


II.  Mahal nga Niño Hesus nga amon Mesiyas,
      Ginpadala sang Amay agud sa amon sala maghugas;
      Sang bug-os nga kalibutan Ikaw ang Manluluwas,
      Sa tanan nga hari, Ikaw ang Labing Mataas.


III. Sang Ikaw mag-abot sa sining dutang luhaan,
      Nag-amba ang mga angheles sa kalangitan;
      Liwat ginbuksan sang Amay ang ganhaan sang Iya
      ginharian,
      Kag ang mga tao nakaangkon sing kapatawaran.


IV. Daku ang amon kalipay sa Imo paghari sa duta,
      Kay ang kalibutan nakaangkon sing kapawa;
      Gani, sa Imo ginahalad ang himpit nga pagpalangga,
      Pagdayaw kag pagsimba nga wala sing husa.


V.  Ikaw ang labing hamili nga regalo sa katauhan,
     Ikaw ang amon Manunubos kag dalangpan;
     Tagpangapin batok sa katalagman kag kalalat-an,
     Ang kalibutan, sang Imo gamhanan nga kamot
     ginauyatan.


VI. Sa amon kabuhi, bituon Ka nga labing masanag,
      Sa madulom nga dalan, iwag sang paglaum ang Imo
      hatag;
      Ikaw ang manugtuytoy padulong sa kaluwasan sang
      amon kalag,
      Amon Manogbalantay agud sa panong indi mahamulag.


VII. Ang bug-os nga kalibutan nagayaob sa Imo,
       Kay Ikaw ang kabuhi sang kalag sang tanan nga tao;
       Bulahan ang mga sumulunod Mo,
       Kay ila ang Balaan Mo nga pagpakamaayo.


VIII. Papag-una kami sa tion sang pagsulay kag pagkagha,
         Buligi kami nga masubay ang tadlong nga banas nga
         Imo takda;
         Itugot nga mabuhi kami nga pirme nakahanda,
         Nga makaupod Ka sa wala’y katapusan nga himaya.


IX. Mahal nga Senior Sto. Niño, inspirasyon sang mga
      taga-Tigbauan,
      Ang Imo mga milagro lapnagon kag nabantugan;
      Gani sing himpit nga pagtuo kami wala gid madulaan,
      Kag ang Imo pagbuot amon ginatuman.


X. Halin sadto, tubtub sa karon nga inadlaw,
     Ang Tigbauan sa Imo nagasimba kag nagadayaw;
     Bisan ang tagamalayo sa Imo nagaduaw,
     Nagaampo, nagapangamuyo kag nagatamyaw.


XI. Kabay nga Imo ubayan kami nga mga Tigbauanon,
      Kag ang tanan nga may maayong kabubut-on;
      Kabay nga mapadayon sang tanan ang pagdebosyon,
      Sa Imo nga Amon Manluluwas kag Patron.


XII. Dayawon ta si Hesukristo nga Aton Ginoo!
        Viva! Viva Senior Santo Niño!

Bulahan Ka, Tigbauan

(by: Maria Luisa Tejero Torrento, Feb.3, 1997)

Tigbauan, banwa ka nga dungganon,

Puluy-an sa higad sang baybayon;
Ang imo kasaysayan gindihon,
Sa sulod sang madamong dinag-on.


Tigbauan, matahum ka nga hiyas,
Napugtak sa sidsid sang Visayas;
Dutang gintakda sang Manluluwas,
Diin ang paganismo mapanas.

Kay sa hamili nga dughan nimo,

Diri ginpanggas ang Kristiyanismo;
Relihiyon nga nangin regalo,
Sang Jesuita nga misyonero.


Ang mga anak mo nagkilala,
Sa Santa Iglesia Catolica;
Nga sa imo kadaygan gindala,
Sadtong prayle gikan sa España.

Ang Diyos nagapakamaayo,

Kag pirme naga-ubay sa imo;
Kay ginbaton mo ang Krus ni Kristo,
Nga kaluwasan sang mga tao.

Sanctuario ka sang mga deboto,

Sang mahal nga Señor Santo Niño;
Nga ginkabig nga patron sang pueblo,
Bangud sang Iya mga milagro.

Tigbauan, bulahan ka nga banwa,

Kay ang imo mahal nga parokya;
May simbahan nga human sa gugma,
Templo sang malig-on nga pag-isa,


Damgong nagmatuod ang katulad,
Sang simbahan nga sadto ginpasad;
Ginpatahum suno sa ginsaad,
Sa imo, Tigbauan, ginahalad.